De Grote Automobielontwerpers bij GM (deel 19)

Derde deel controverse Chuck Jordan en Irvin  Rybicki

By Ruud Gersons

1. Chuck Jordan
2. Irv Rybicki
Foto's 1 en 2: links Chuck Jordan; rechts Irv Rybicki

En zo zien we Irv Rybicki vereenzamen in zijn enorme kantoor. Voordat hij Chief of Design wordt, gaat hij vaak lunchen met zijn "boys", zijn medewerkers. Deze lunches betekenen heel veel voor hem. Irv kan zich verheugen op een onderbreking van de lange werkdag en toen hij nog Jordan's assistent was, was lunch de tijd om te relaxen en ongedwongen elkaar te spreken; meestal onder het genot van een paar Martini's........ Dan zien we Rybicki nog in gezelschap van Jack Humbert, Ned Nickles, Hank Haga, Stan Parker en Fidele Bianco en wat langer geleden schuift ook Bill Mitchell graag aan bij deze lunches.

Buddy's

Maar die tijden zijn nu voorbij. Rybicki is benoemd tot hoofd van de ontwerpafdeling. Chuck Jordan staat in rang niet langer náást hem, maar onder hem. En hetzelfde geldt voor de andere namen. Tot zijn schrik realiseert Irv Rybicki zich, dat deze inspirerende lunchontmoetingen vrijwel geheel zijn gestopt. En nu luncht Irv vaak in zijn eentje in dat enorme kantoor van wijlen Harley Earl! Rybici overdenkt hoe hij en Jack Humbert "buddy's" waren geweest. Irv had zwaar op Humbert geleund en ze hadden nauw samengewerkt. Humbert was Irv's gewaardeerde rechter hand geweest, speciaal vanwege het feit, dat Jack Humbert een fijn gevoel bezat voor de lineaire stijl van ontwerpen eind jaren '70 en begin jaren '80; toen golvende afrondingen plaats moesten maken voor strakke lijnen. Maar nu zou Irv zijn vroegere vriend Humbert niet meer kunnen vragen om met hem te gaan lunchen – in elk geval niet zo vaak als vroeger – want dat zou betekenen het verbreken van de "chain of command". De chain of command was een soort code waar je je aan te houden had. En die hield in, dat je bijv. niet zomaar met je ondergeschikten kon gaan lunchen. Nee, dat deed je met degenen die op hetzelfde niveau stonden als jijzelf. Maar als je eenzaam aan de top stond – zoals Rybicki nu – dan had je dus niemand om mee te gaan lunchen; of het moest Chuck Jordan zijn, maar dat was natuurlijk uitgesloten. Irv had het één keer geprobeerd: een lunchafspraak met Jordan. Later had Irv zich over die ontmoeting uitgelaten in een interview: "It turned out to be a disaster". (Het was uitgelopen op een ramp.)

Daarna had Rybicki werklunches georganiseerd in de Design Staff's executive room. Daar was Jordan ook vaak bij geweest, maar gelukkig waren ze daar niet alléén. George Moon was een van degenen die daar ook kwam en bewaarde er goede herinneringen aan: "Ik had het gevoel dat die lunches heel plezierig waren, ondanks dat het een zeer zware periode vol beproevingen was en we kwamen er door dichter bij elkaar te staan".

Foto 3: ontwerper George Moon op latere leeftijd
Foto 4: Irv Rybicky zwaait de scepter als vice president of design bij GM

Vooruitstrevend?

Maar hoe gaat het intussen met Chuck Jordan? Tegen het einde van Rybicki's regime wordt deze steeds actiever. Hij gaat zeer vriendschappelijk om met GM ceo Roger Smith, vooral nadat Smith tijdens een tour door de advanced studios hem vraagt of hij vindt dat GM wel genoeg vooruitstrevend is in zijn automobielontwerpen. Waarop het antwoord van Jordan natuurlijk luidt: "Nee! Natuurlijk niet vooruitstrevend genoeg!"

Foto 5: Links Bill Mitchell, midden Jack Humbert, rechts Chuck Jordan bij een (vermoedelijk) Pontiac Firebird model. Op de achtergrond de 1965 Pontiacs
Foto 6: Links Jack Humbert, rechts Jordan bij een Pontiac Firebird

Waarna hij Roger Smith een aantal nieuwe ontwerpen voor conceptcars toont. Smith is dol op toekomstgerichte-ontwerpen en de daarmee gepaard gaande futuristische technologie. Jordan is dus bij de top-GM baas aan het juiste adres. Het resultaat is, dat Smith aan Jordan vraagt, om diverse concept designs te etaleren op een groot gala-feest in New York, genaamd "1987 Teamwork & Technology". De futuristische ontwerpen hebben tot doel indruk te maken op de bestuurders van GM, op de aandeelhouders en niet te vergeten op "Wall Street": de aandelenbeurs van New York. En uiteindelijk moeten de getoonde ontwerpen natuurlijk vooral indruk maken op het Amerikaanse koperspubliek.

Dus gaat Jordan aan het werk en stelt een soort "mini-motorama" samen in de geest van hoe Harley Earl dat dertig jaar eerder gedaan zou hebben.

De Teamwork & Technology tentoonstelling moedigt GM aan om met een aantal concept vehikels de boer op te gaan. En wat krijgen we dan te zien? Nou daar gaan we dan. Uit de toverhoed van Chuck Jordan verschijnen achtereenvolgens op ronddraaiende podiums:

  • Corvette Indy
  • Oldsmobile Aerotech
  • Cadillac Voyage & Solitaire
  • Buick Lucerne en Wild Cat
  • Pontiac Banshee II
  • Corvette Sting Ray III

om er maar een paar te noemen. Jordan's indrukwekkende waterval aan concept cars heeft niet alleen de taak te demonstreren dat GM nog steeds vitaal, "live and kicking" is, maar het helpt ook de fundamenten te leggen voor nieuwe methoden om de diverse merken onder de GM-paraplu van elkaar onderscheidend te laten zijn. Iets waar het de afgelopen jaren zo node aan ontbroken heeft, zoals we al hebben gezien.

7. Corvette Indy concept car
8. Corvette Indy concept car
9. Corvette Indy concept car
  Foto's 7,8 en 9: Corvette Indy concept car
Hier ziet Chuck Jordan zijn kans schoon om Irv Rybicki volledig in de schaduw te stellen. Juist alles wat "nieuw" is stoot Rybicki af. Hij blijft liever bij het oude, vertrouwde. Letterlijk zegt hij eens: "Frankly gentlemen newness scares me". (Eerlijk gezegd mijne heren boezemt alles wat nieuw is mij angst in".) En vanaf de dag dat hij deze woorden uitspreekt, blijven die woorden hem achtervolgen en aan hem kleven.
 
11. Cadillac Voyage. Herkennen we aan de voorkant iets van de laatste serie Broughams van na 1992?
12. Cadillac Voyage. Herkennen we aan de voorkant iets van de laatste serie Broughams van na 1992?
13. Cadillac Voyage. Herkennen we aan de voorkant iets van de laatste serie Broughams van na 1992?
Foto's 11, 12 en 13: Cadillac Voyage. Herkennen we aan de voorkant iets van de laatste serie Broughams van na 1992?
14. Cadillac Solitaire, een soort 2-deurs versie van de Voyage
15. Contwerptekening van de Buick Lucerne door ontwerper Ted Polak
16. ontwerpers werken aan de voorkant van de Buick Lucerne
17. ontwerpers werken aan het interieur van de Buick Lucerne
18. de 1985 Buick Wild Cat concept car
19. Pontiac Banshee concept met op de achtergrond een oudere Firebird
20. Chevrolet Corvette Sting Ray III, concept car
21. Chevrolet Corvette Sting Ray III, concept car, interieur

Cartoons!

Gevraagd naar de specifieke ontwerpen die Rybicki uit zijn carrière het meest geslaagd vindt, antwoordt hij: de 1982 Chevrolet Camaro en de 1984 Corvette. Beide ontwerpen komen tot stand in Jerry P. Palmer’s studio (en weliswaar onder de supervisie van Chuck Jordan), maar het moet gezegd worden: deze wagens krijgen Irv Rybicki’s goedkeuring. Wat dat dan ook waard moge zijn…

Andere noemenswaardige wagens gestyled onder Rybicki's verantwoordelijkheid zijn de 1987 Chevrolet Corsica en Beretta en enkele futuristische GM APV minivans. Hieruit is uiteindelijk de Pontiac TransSport voortgekomen, een wagen die we in Europa ook vrij veel mochten tegenkomen.

23. 1992 Chevrolet Corsica, mede tot stand gekomen door Irv Rybicki, maar weinig spannend. (De Beretta is hiervan de coupé uitvoering)
24. 1994-1996 Pontiac TransSport. Ook in Europa vrij veel verkocht in die jaren

In die tijd verschijnen er bij GM cartoons, waarop te zien is hoe enkele ontwerpers met hun typische gedragingen en uiterlijk op de korrel worden genomen. We laten er twee zien:

25. V.l.n.r. Ed Taylor, Bernie Smith, Dave Holls, Stan Wilen, Chuck Jordan, Jack Humbert , Irv Rybicki. (Let vooral op de lange, kaarsrechte, zelfverzekerde houding van Jordan tegenover de enigszins ingezakte Rybicki!)
26. Links staat Jack Humbert. (Hand in de zij). Hij wordt uitgekafferd door Chuck Jordan (rechts). “Dat is de stomste voorkant die ik ooit heb gezien!!” (We weten dat dit niet de eerste keer zal zijn, dat Jordan zijn ontwerpers laat af gaan in het bijzijn van hun ondergeschikten. Zie vorige hoofdstukken!)

Intussen heeft Jordan geen enkele zekerheid of hij uiteindelijk Irv Rybicki als vice president of design zal opvolgen. Zelfs niet nadat hij het negen lange jaren onder Rybicki's "leiding" heeft uitgehouden. Maar koppig als hij is, blijft hij hoop koesteren.

En dan komt inderdaad de gedenkwaardige dag, dat Rybicki met pensioen gaat en het schitterende kantoor van Harley Earl voor goed verlaat. Als Chuck Jordan daar voor het eerst officieel binnen stapt, schrijven we 1986. En hij heeft slechts zes jaar voor de boeg, voordat het ook voor hem tijd wordt, om de ontwerppenselen terug in de doos te doen en zelf – verplicht - met pensioen te gaan, want dan zal ook hij 65 jaar oud zijn.

Jordan gaat meteen rigoureus te werk en brengt een aantal grote veranderingen aan. Maar de beschrijving daarvan zal nog even moeten wachten op het volgende artikel in deze serie. Dus, nog even geduld! Intussen: happy motoring and see ya next time!

Wordt vervolgd!

Bron:
A Century of Automotive Style, 100 Years of American Car Design, by Michael Lamm & Dave Holls, 1996-2009

 
Lid worden

vzw Cadillac LaSalle Club Belgium
Rodenbachlaan 38
3590 Diepenbeek
Tel: +32 (0) 497 77 72 69

Onze sponsors

logo transport Verschure   

    Aditec              

 

Sponsoring lidkaarten:  BAMOKO